„Spirit Island” to kooperacyjna gra zaprojektowana przez R. Erica Reuss’a wydana w 2017 roku. W Polsce publikacją gry zajmuje się oficyna Portal Games, przejmując tę zaszczytną rolę po uprzednim wydawcy – firmie Lacerta. Zdecydowałem się napisać recenzję ze względu na to, że gra pomimo swojego wieku, doczekuje się kolejnych dodatków, a najnowszy z nich tj. „Inkarnacja Natury” został przetłumaczony na język polski i znajduje się obecnie w przedsprzedaży z planowaną datą wydania jesienią tego roku. W przebiegu rozgrywki wcielamy się w posiadające indywidualne i magiczne zdolności duchy wyspy, starające się uchronić ją przed nadciągającymi kolonistami, zamierzającymi pozbawić naturę jej pierwotnej dzikości.

Podstawowa wersja gry jest zaprojektowana dla 1-4 graczy (dostępny dodatek „Rozdarta Ziemia” rozszerza rozgrywkę do maksymalnie 6 osób), a partia według informacji podanych przez twórców powinna trwać 90-120 minut, choć moim zdaniem jest to czas zdecydowanie zaniżony, szczególnie przy pierwszych rozgrywkach, gdzie musimy wczytywać się na bieżąco w instrukcję, aby zrozumieć zaawansowane mechaniki.

Gra opiera się na zagrywaniu kart podzielonych na trzy główne grupy – moce pomniejsze, moce większe oraz moce przypisane do konkretnego ducha (których w podstawce jest 8). Dodatkowo różne karty aktywują się w różnym czasie, gdyż rozgrywka podzielona jest na fazy – duchów, pośpiesznych mocy, najeźdźców oraz powolnych mocy, a całość cyklicznie się powtarza. Karty mają bardzo urozmaicone zastosowania, niektóre zadają obrażenia najeźdźcom, inne chronią sprzymierzonych nam tubylców, dają bonusy naszemu partnerowi w grze oraz mają wpływ na kolejną bardzo ważną i ciekawą mechanikę – generowanie strachu. Strach daje nam przewagę dzięki kartom strachu oraz zmienia warunki zwycięstwa na prostsze dla graczy (są nimi wykorzystanie wszystkich kart strachu lub usunięcie najeźdźców z pola gry). Duchy zaznaczają swoją pozycję na planszy dzięki „znacznikom obecności”, których umieszczanie zwiększa moc ducha, potrzebną do opłacenia kosztu kart oraz sprawia, że możliwe staje się zagranie ich większej liczby. Nasi przeciwnicy w dedykowanych im fazach również wykonują swoje akcje – podczas fazy eksploracji na planszy pojawiają się najeźdźcy, natomiast faza budowy powoduje powstawanie niepożądanych osad i miast. Faza dewastacji prowadzi do zadawania obrażeń naszym sprzymierzeńcom i wyspie, potencjalnie generując „zarazę”, której rozprzestrzenienie się jest jednym z warunków porażki. W grze dostępne są również scenariusze, które zmieniają działania duchów i naszych przeciwników. Determinują one warunki zwycięstwa i przegranej, co niezaprzeczalnie urozmaica rozgrywkę po wielu klasycznych partiach w „Spirit Island”.

Nie można przejść obojętnie obok designu gry, który przykuwa uwagę już przy pierwszym kontakcie z zawartością pudełka. Szczegółowo wykonane figurki najeźdźców czy drewniane domki tubylców wyglądają obłędnie na stole. Grafiki na kartach i planszach duchów idealnie oddają niemal magiczny charakter rozgrywki. Klimat pochłania i powoduje, że chce się poznawać nowe strategie i możliwy przebieg wydarzeń w kolejnych podejściach. Zastosowanie zróżnicowanych mechanik stawia przed graczem wiele złożonych i przemyślanych wyzwań, a tym samym rozgrywka potrafi sprawić wiele radości – szczególnie, gdy zaczyna toczyć się po naszej myśli. Z bardziej prozaicznych aspektów, pomimo obecności wielu wideoporadników, moim zdaniem docenić należy papierową instrukcję, która jest napisana dość przejrzyście, jak na tak rozbudowany tytuł.

Zgodnie z powiedzeniem „nie ma róży bez kolców” nawet w „Spirit Island” można dopatrzeć się pewnych mankamentów. Po pierwsze, jak w wielu kooperacyjnych grach, możliwe jest tutaj zaplanowanie całej rozgrywki przez jednego gracza niezależnie od tego, ile osób uczestniczy w partii. Z tego względu istotne jest dobieranie współgraczy o podobnym poziomie zaawansowania, co pozwala ograniczyć opisany „efekt lidera”. Moim zdaniem warto również odnieść się do proponowanej na pudełku możliwej liczby graczy, biorących udział w rozgrywce. Teoretycznie gra rozszerza się do maksymalnie czterech graczy (plansza powiększa się z każdym graczem i są dostępne cztery fragmenty wyspy, więc w pojedynczej rozgrywce używamy jednego, przy dwóch graczach biorących udział – dwóch fragmentów itd.). Społeczność jest jednak jednogłośna, że rozgrywka idealnie skaluje się na dwóch graczy, a powyżej tej liczby przygoda ze „Spirit Island” staje się zbyt „rozciągnięta”. Dla jednych wadą, a dla innych zaletą może być długość i trudność gry. Nie jest to tytuł do swobodnego zapoznania się i rozegrania w przerwie między nauką czy pracą. Wymaga czasu i skupienia, wielogodzinnego poznawania zasad i mechanik. Inną subiektywną wadę od razu zauważyła moja dziewczyna, z którą wspólnie pokonujemy najeźdźców, a mianowicie polskie tłumaczenie nazw duchów jest mało chwytliwe (po przemyśleniu muszę jej przyznać rację, gdyż „Cień migoczący niczym płomień” też nie powalił mnie na kolana :D).

W mojej opinii gra ma zdecydowanie więcej zalet niż wad i jest nie bez przyczyny uznawana za najlepszą produkcję kooperacyjną na rynku. Oprawa graficzna i dopracowanie samej rozgrywki nie pozostawiają złudzeń, że gra spodoba się większości osób niebojących się wyzwań oraz rozbudowanych i skomplikowanych tytułów, w związku z czym szczerze mogę polecić wprowadzenie „Spirit Island” do swojej kolekcji gier.